KARLO NOWAK

Mało kto dziś wie, że w latach 1895- 1898 nauczycielem w tuplickiej szkole był Karlo Nowak - artysta malarz łużyckiego pochodzenia. W Tuplicach spędził zaledwie kilka lat. W tym okresie stworzył jedną ze swych pierwszych prac - autoportret pt. ”Jako nauczyciel w Tuplicach”. Mimo krótkotrwałego związku artysty z Tuplicami, uważamy ze warto przybliżyć jego sylwetkę.

Karlo Nowak urodził się w rodzinie nauczycielskiej w Lieske (łuż. Leškiej) pod Calau, 28 listopada 1873r. Dzieciństwo spędził w Schwarzkollm koło Hoyerswerdy. W latach 1885 - 1892 uczęszczał do gimnazjum w Charlottenburgu i Bunzlau. Po odbyciu stażu nauczycielskiego w Altdöbern, w 1895 r. trafił do Tuplic, gdzie przez trzy lata był nauczycielem w miejscowej szkole. Decyzja o opuszczeniu Tuplic związana była ze studiami, które Nowak rozpoczął w 1898 r. w Berlinie i kontynuował potem w na akademii w Kassel.

Po ukończeniu studiów artystycznych nie powrócił już do Tuplic. W latach 1902-1910 uczył rysunku w gimnazjum w Krośnie Odrzańskim. Potem był nauczycielem rysunku w gimnazjum w Chociebużu (Cottbus). W 1916 r. stworzył Stowarzyszenie Sztuki w Chociebużu, którego przewodniczącym był do czasu dojścia nazistów do władzy w 1933 r. Wcześniej wystawiał swoje dzieła w Chociebużu, Frankfurcie nad Odrą, Berlinie i innych miastach Niemiec. Odbył kilka podróży artystycznych nad Bałtyk, do Tyrolu, Florencji i Wenecji, do górnowłoskich jezior i Dalmacji.

   

autoportret Karla Nowaka

 

”Jako nauczyciel w Tuplicach”

 
   
 W latach czterdziestych był przez hitlerowców więziony. Po wojnie, w 1950 r., stworzył Koło Łużyckich Artystów Malarzy. W 1953 r., w 80 rocznicę urodzin, w Chociebużu odbyła się jubileuszowa wystawa jego dzieł. W 1954 r., wspólnie ze swym przyjacielem Conradem Felixmüllerem, wystąpił z protestem przeciwko wyłączeniu Fryco Latk z Koła Łużyckich Artystów Malarzy, z powodu „miejskiej dekadencji”. Rozczarowany powojennym biegiem wydarzeń, opuścił ,,socrealistyczny raj” i osiadł w RFN. Zmarł 24 kwietnia 1959 r. w Benthe koło Hanoweru.
Nowak był wybitnym artystą łużyckim. Jego dorobek malarski jest bardzo różnorodny i bogaty. Składają się na niego rysunki ołówkiem, akwarele, obrazy olejne. Wiele swych dzieł poświęcił okolicom Chociebuża i Hanoweru. Pozostawił po sobie kilka portretów przyjaciół i autoportretów, min. wspomniany już autoportret ”Jako nauczyciel w Tuplicach”.